Fez to rodzaj czapki w kształcie ściętego stożka, wykonanej na ogół z bordowego filcu, z czarnym frędzlem. Zdarzają się także inne warianty kolorystyczne. Nazwa tego nakrycia głowy pochodzi od miasta Fez w Maroku, położonego w północno-centralnej części kraju. To tam turecką czapeczkę, jak inaczej nazywa się w Polsce fez, produkowano co najmniej od XVIII wieku. Co ciekawe, Marokańczycy nazywają fez tarbuszem.

Burzliwa historia

Trudno dokładnie określić pochodzenie fezu. Niektóry twierdzą, że jego początki sięgają starożytnej Grecji, inni, że narodził się na Bałkanach. Jedno jest pewne: rozkwit popularności tej czapki nastąpił w Imperium Osmańskim w XIX wieku. Sułtan Mahmud II wprowadził ją wtedy urzędowo jako element stroju mający zastąpić turban. Nakrycie głowy takie jak fez musiało narodzić się w kraju muzułmańskim – jego kształt jest ściśle związany z tamtejszymi obyczajami religijnymi. Czapka z daszkiem lub rondem nie sprawdziłaby się podczas prostracji, która jest najpopularniejszą formą modlitwy w islamie. Polega na dotykaniu ziemi czołem i rękami w postaci klęczącej. W 1925 r. Atatürk zakazał w Turcji noszenia fezów – był to akt zerwania z osmańską przeszłością kraju. Mężczyzn, którzy nosili je mimo zakazu, wtrącano do więzienia.

Fez dziś

Obecnie fez jest wciąż noszony przez mężczyzn w krajach muzułmańskich. Poza Bliskim i Środkowym Wschodem nosi się go w Pakistanie, Indonezji, Malezji i na Sri Lance. W Maroku, gdzie fez jest symbolem narodowym, zakłada go król wraz ze swoimi ministrami. W wielu z krajów islamskich stożkowe nakrycie głowy z frędzlem jest częścią stroju narodowego, stanowi także element mundurów galowych. W XIX wieku moda na fezy trafiła do Europy i mężczyźni, głównie Anglicy, nosili je razem ze strojami przeznaczonymi do wieczornego relaksu. Na Środkowym Wschodzie i w północnej Afryce fez jest często zakładany przez obsługę hotelową, co ma stanowić atrakcję dla turystów. W kulturze popularnej Zachodu fez pojawia się między innymi na głowie Aladyna, bohatera znanej kreskówki Disneya.

Źródła:

[1] https://pl.wikipedia.org/wiki/Fez_(czapka)